Musellem İslami İlimler Forumuna Hoş Geldiniz

Musellem İslami İlimler Forumu

Gönderen Konu: Kur’ân-sünnet ilişkisi  (Okunma sayısı 301 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Mayıs 07, 2018, 05:12:53 ÖS
  • Administrator
  • Tecrübeli Üye
  • *****
  • İleti: 257
  • Teşekkür: 8
  • Müsellem Forumları
    • Profili Görüntüle
Kur’ân-sünnet ilişkisi
 
İmam Şafii (rh.a) Kur’ân-sünnet ilişkisini şöyle kategorize eder (1):
 
1- Kur’ân’da var olan bir bilginin aynen sünnette de yer bulması.
 
2- Kur’ân’da mücmel olarak bulunan bir hususun sünnette açıklanması.
 
3- Kur’ân’da açıklanmayan bir konuda sünnetin hüküm koyması (2).
 
İmam Suyuti (rh.a) ise bu ilişkiyi 6 kategoriye ayırır (3):
 
1. Sünnet, Kur’an’daki hükümleri tekrar etmiş, ondaki hükümlere tam tamına uygun hükümler getirmiştir. Bu durumda sünnetin konumu Kur’an’ınkini teyit edici nitelikte kabul edilir. Mesela Hz. Peygamber (sas.)’in,
 
“Bir Müslüman’ın malı (başkasına) onun gönül hoşnutluğu olmaksızın helal değildir.” (4) hadisi Kur’an-ı Kerim’deki,
 
“Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız sebeplerle yemeyin. Karşılıklı rızaya binaen yapılan ticaret olursa başka.” (5) ayetinin getirdiği hükmün aynısını ifade etmektedir.
 
2. Sünnet, Kur’an’daki açıklanmaya muhtaç “mücmel” (6) ve “müşkil” (7) nassları açıklayıcı hükümler getirir. Sünnetin, Kur’an’m mücmel nasslannı tefsir etmesi şöyledir: Mesela Kur’an’da sadece namazın kılınması veya zekâtın verilmesi gerektiğinden bahsedilmektedir. Namaz vakitleri ve rekâtları, namazda neyin nasıl okunacağı, zekâtın verilmesi gerekli olan ve olmayan mallar vb. hususlardan hiç bahsedilmemektedir. İşte bu, mücmel ifadeleri açıklayan sünnettir.
 
Sünnetin Kur’an’daki müşkil lafza açıklık getirmesine misal olarak da,
 
“Sabahın beyaz ipliği (aydınlığı) siyah ipliğinden (karanlığından) ayırt edilinceye kadar yiyin için.” (8) mealindeki ayette geçen el-hayt (iplik) lafızlarından maksadın gündüzün berraklığı ve gecenin karanlığı olduğunu hadisten öğreniyoruz.
 
3. Sünnet, Kur’an’m umumi olan hükmünü tahsis eder. Buna Hz. Peygamberim (sas.) şu hadisi örnek olarak verilebilir:
 
“Kadın, halası, teyzesi, erkek veya kız kardeşinin kızı üzerine nikâhlanamaz. Bunu yaparsanız akrabalık bağlarınızı koparmış olursunuz.” (9)
 
Bu hadis şu ayetin umumunu tahsis etmektedir:
 
“Bunların (yukarıda evlenilmesi haramdır diye sayılanların) dışındakiler size helal kılındı.” (10) Bu ayette, hadiste geçenlerle ilgili bir yasak yoktur.
 
4. Sünnet, Kur’an-ı Kerim’in “mutlak” ifadelerini takyid (sınırını tespit) eder. Mesela:
 
“Hırsızlık yapan erkek veya hırsızlık yapan kadının ellerini kesin.” (11) ayetinde sağ elin mi yoksa sol elin mi kesileceği, keza elin nereden kesileceği belirtilmemiştir. Sünnet ise mutlak ifade ile yer alan bu hükmü, sağ elin kesilmesi, keza bilekten kesme şeklinde kayıtlamıştır.
 
5. Sünnet, Kur’an’da olmayan hükümler koyar. Buna pek çok misal verilebilir: Yırtıcı hayvanların etinin yenmesinin helal olmadığı, denizin suyunun temiz, ölüsünün helal olduğu, ehli eşeklerin etini yemenin haram olduğu vb. ziyade hükümler sünnet tarafından ortaya konmaktadır.
 
6. Sünnet, Kur’an’da yer alan bazı hükümleri nesh eder (yürürlükten kaldırır). Mesela, Kur’an’ın,
 
“Birinize ölüm geldiği zaman, eğer bir hayır (mal) bırakacaksa, anaya babaya, yakınlara münasip şekilde vasiyette bulunmak Allah’tan korkanlar üzerine bir borçtur.” (12) ayetinin hükmü “Vârise vasiyet yoktur.” (13) hadisi ile nesh edilmiştir.
 
Şüphesiz Allah (cc) en doğruyu bilendir.
 
 
Derleyen: Ebu Taha bin Mahmud
21 Şaban 1439
(m. 07 Mayıs 2018)

 
Kaynaklar:
 
1.       İmam Şafii. Sünnet Müdafaası. Çev: İshak Emin Aktepe. Polen Yayınları. İstanbul 2007. s. 18’deki 59 no’lu dipnot.
2.       Risâle, s. 91-2.
3.       İmam Suyuti. Sünnetin İslam’daki Yeri. Çev: Enbiya Yıldırım. Otto Yayınları. Ankara 2016. s. 126-7.
4.       Ahmed bin Hanbel, Müsned, V/72.
5.       4/Nisâ, 29.
6.       Mücmel: Bir açıklama yapılmadıkça kendisi ile ne kastedildiği anlaşılmayan müphem lafız.
7.       Müşkil: İster hepsinde ister bir kısmında “hakikat” olmak üzere iki veya daha çok manaya gelen lafız.
8.       2/Bakara, 187.
9.       Buhârî, Nikâh, 27; Müslim, Nikâh, 37-8.
10.   4/Nisâ, 24.
11.   5/Mâide, 38.
12.   2/Bakara, 180.
13.   Buhâri, Vesâyâ, 6; Ebû Dâvûd, Vesâyâ, 6.


Mayıs 15, 2018, 10:01:54 ÖÖ
Yanıtla #1
  • Müsellem İdaresi
  • Administrator
  • Yeni Üye
  • *****
  • İleti: 43
  • Teşekkür: 1
    • Profili Görüntüle
    • Hakkı Haykırmak İçin
Allah razı olsun..

Belki her ilişki türüne dair misaller çoğaltılarak iknâ gücünü arttırıcı bir çalışma yapmak lazım.

 

Sitemap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20